در عماد بهعنوان مجموعهای همراه والدین و نزدیک به دنیای کودکان، دغدغههای شما را بهخوبی درک میکنیم. یکی از پرسشهای پرتکراری که این روزها ذهن بسیاری از خانوادهها را به خود مشغول کرده، موضوع آرایش کردن کودکان است. پدیدهای که در نگاه اول شاید بیضرر یا حتی بازیگونه بهنظر برسد، اما آمارها نشان میدهد میتواند پیامدهایی جدی و نگرانکننده داشته باشد.
میان سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۶، نتایج یک تحقیق گسترده نشان داد که بیش از ۶۵ هزار کودک زیر ۵ سال تنها بهدلیل استفاده از لوازم آرایشی راهی اورژانس شدهاند. از این تعداد، ۶۰ درصد هنوز حتی به دو سالگی نرسیده بودند. گرچه اکثر آسیبها سطحی گزارش شده، اما بیش از ۶ درصد از این کودکان نیاز به بستری در بیمارستان داشتهاند. این آمار، چهره واقعی خطر را روشن میکند؛ نهفقط از نظر جسمی، بلکه از زاویه روانی و اجتماعی نیز باید جدی گرفته شود.
زمان آن رسیده که این موضوع را بدون پیشداوری و بر اساس شناخت رفتار کودک بررسی کنیم. همراه شما خواهیم بود تا به تمام ابعاد این موضوع از جمله آثار منفی، دلایل گرایش و نقش والدین در مدیریت صحیح آن بپردازیم.
آثار منفی آرایش کردن کودکان چیست؟

آرایش کردن در ظاهر ممکن است برای کودک شبیه به بازی یا تقلید ساده از والدین باشد، اما در واقع میتواند آغازگر پیامدهایی باشد که به سلامت جسمی، روانی و حتی شکلگیری شخصیت کودک آسیب وارد کند. توجه به آثار منفی این رفتار به والدین کمک میکند تا با دیدی روشنتر و تصمیماتی سنجیدهتر با این موضوع برخورد کنند.
باید در نظر داشت که برخورد با آرایش کودکان تنها محدود به منع استفاده از لوازم آرایشی نیست، بلکه نیازمند درک صحیح دلایل این گرایش و مدیریت دقیق رفتار کودک است.
در جدول زیر، برخی از دلایل اصلی آرایش کردن کودکان و توضیح هر کدام آورده شده است:
|
دلایل آرایش کردن کودکان |
توضیح |
| تقلید از بزرگترها |
کودکان معمولاً تمایل دارند از رفتار و ظاهر بزرگترها، خصوصاً والدین یا افراد محبوب خود، تقلید کنند که این میتواند شامل آرایش کردن هم باشد. |
|
تأثیر رسانهها و تبلیغات |
رسانهها و تبلیغات محصولات زیبایی برای کودکان جذابیت ایجاد میکنند و ممکن است کودکان را به سمت استفاده از این محصولات سوق دهند. |
| جلب توجه و تأیید |
برخی کودکان از آرایش به عنوان راهی برای جلب توجه و تأیید از سوی دیگران بهخصوص همسالان یا والدین، استفاده میکنند. |
|
بازی و سرگرمی |
برای بسیاری از کودکان، آرایش کردن میتواند به عنوان نوعی بازی و سرگرمی تلقی شود و حس خلاقیت آنها را تحریک کند. |
| فشار اجتماعی |
در برخی محیطها، کودکان به دلیل فشار همسالان یا جامعه ممکن است احساس کنند که برای مقبولیت باید آرایش کنند. |
آگاهی نسبت به این عوامل، پایهای ضروری برای جلوگیری از آرایش کردن کودکان بهشکل ناپایدار یا زودهنگام است. در ادامه به بررسی عمیقتر هر یک از این دلایل میپردازیم تا شناخت دقیقتری از این رفتار بهدست آورید.
کودکان در برابر مواد سمی آسیبپذیر هستند
بدن کودکان به دلیل متابولیسم بالاتر و پوست نازکتر، توانایی بسیار کمتری در دفع ترکیبات شیمیایی دارد. تحقیقات نشان دادهاند که سرعت جذب مواد آرایشی در بدن کودک نسبت به بزرگسالان بهطور قابلتوجهی بیشتر است. بهعنوان مثال، استفاده از یک رژ لب حاوی مواد شیمیایی حتی در کوتاهمدت میتواند از طریق پوست لب جذب شده و وارد جریان خون شود. این فرآیند، بدون اینکه کودک یا والدین متوجه آن باشند، ممکن است موجب بروز حساسیتهای پوستی، تحریک سلولهای بدن و اختلال در عملکرد طبیعی برخی سیستمها شود.
همین ویژگی فیزیولوژیکی، کودک را در برابر مواد آرایشی آسیبپذیرتر میکند و نشان میدهد که استفاده از این محصولات در سنین پایین نهتنها ضروری نیست، بلکه ممکن است به بهای سلامت او تمام شود.
واکنشهای پوستی؛ خشکی، قرمزی و حساسیت
یکی از اولین نشانههای استفادهی بیرویه از محصولات آرایشی در کودکان، بروز خشکی، خارش و قرمزی پوست است. این علائم ممکن است در ابتدا سطحی بهنظر برسند، اما در واقع نشانهای از اختلال در تعادل طبیعی پوست کودک هستند. با تکرار این رفتار، حتی تماس پوست با آب یا مواد بیضرر نیز میتواند باعث تحریک شود.
بافت پوستی کودکان هنوز به بلوغ کامل نرسیده و بسیار حساستر از پوست بزرگسالان است. برخی ترکیبات آرایشی میتوانند منافذ پوست را مسدود کرده و در بلندمدت منجر به بروز آکنه در دوران نوجوانی شوند. علاوهبر این، برخی تحقیقات ارتباط میان مواد شیمیایی موجود در لوازم آرایش و اختلال در عملکرد غدد درونریز را بررسی کردهاند؛ موضوعی که در مراحل رشد کودک نقش مهمی ایفا میکند.
نکته قابل توجه این است که این آسیبها صرفاً به ظاهر ختم نمیشوند؛ بلکه سلامت داخلی بدن کودک را نیز در معرض خطر قرار میدهند. در این شرایط، جایگزینی رفتارهایی مثل بازی ساده دخترانه در خانه میتواند گزینهای بیخطر و سازنده برای ابراز خلاقیت کودک باشد.
کاهش عزتنفس و تضعیف تصویر ذهنی کودک از خود
گرایش به آرایش در سنین پایین، تنها به ظاهر کودک محدود نمیشود؛ بلکه بهتدریج میتواند در نگرش او نسبت به خودش نیز اختلال ایجاد کند. وقتی کودکی احساس میکند برای دوستداشتنی بودن یا دیده شدن باید ظاهرش را تغییر دهد، این پیام نادرست در ذهن او شکل میگیرد که «همانطور که هست» کافی نیست. این نگاه بهمرور زمان، پایههای عزتنفس را سست میکند.
تماشای بزرگسالانی که آرایش میکنند بهویژه در خانه، میتواند کودک را به این نتیجه برساند که ظاهر طبیعی کافی نیست و باید اصلاح شود. این روند، گاهی با الگوبرداری سطحی آغاز میشود اما در بلندمدت ممکن است به نارضایتی دائمی از چهره و مقایسههای مخرب با دیگران منجر شود.
شناخت زودهنگام این نشانهها به والدین کمک میکند تا با رویکردی حمایتی، راهی برای علاقه کودکان به آرایش پیدا کرده و آن را به شکل مثبت و خلاقانهتری هدایت کنند.
تسریع آسیبهای پوستی و پیری زودرس
پوست کودکان در سالهای اولیه زندگی هنوز در حال تکامل است و به همین دلیل، آسیبپذیری آن در برابر ترکیبات آرایشی بسیار بالاست. استفاده مداوم از محصولاتی که برای بزرگسالان طراحی شدهاند، میتواند روند طبیعی بازسازی سلولهای پوستی را مختل کند. نتیجه این اختلال، کاهش انعطافپذیری پوست، بروز چینهای سطحی و نشانههای پیری زودهنگام خواهد بود.
این پیامدها بهخصوص زمانی نگرانکننده میشوند که این عادات در سنین پایین شکل بگیرند و در نوجوانی ادامه پیدا کنند. ترکیبات شیمیایی که برای پوست بالغ فرموله شدهاند، نهتنها مناسب کودک نیستند بلکه ممکن است عملکرد لایههای محافظ پوست را نیز تضعیف کنند.
در این شرایط، یکی از بهترین راهکارها، جایگزینی رفتارهایی طبیعی، بدون آسیب و خلاقانه است؛ رویکردهایی که میتوانند احساس رضایت و هیجان را بدون فشارهای ظاهری تأمین کنند و در مسیر جلوگیری از آرایش کردن کودکان مؤثر واقع شوند.
تضعیف مسیر خودشناسی در کودک
سالهای ابتدایی زندگی، زمان شکلگیری درونیترین لایههای هویت کودک است؛ دورهای که کنجکاوی، تجربههای خلاقانه و شناخت از خود باید در مرکز توجه قرار گیرند. زمانی که کودک به جای کاوش در علایق و احساسات درونی خود به تقلید بیهدف از رفتارهای ظاهری بزرگسالان رو میآورد، فرآیند خودشناسی او دچار اختلال میشود.
استفاده از لوازم آرایشی بهویژه بدون درک و محدودیت، میتواند کودک را از فرصت شناخت خودش دور کرده و وابستگی بیش از حد به تأیید دیگران ایجاد کند. در چنین شرایطی، تجربههایی که باید بر پایهی رشد درونی و شناخت ارزشهای فردی شکل بگیرند، جای خود را به ظاهرگرایی و وابستگی به نگاه بیرونی میدهند.
نقش والدین در هدایت این مسیر کلیدی است. واکنش آنها در برابر این تمایل، اگر همراه با درک، گفتوگو و رفتار آگاهانه باشد، میتواند نهتنها مانع از آسیب شود، بلکه مسیر رشد شخصیتی کودک را نیز تقویت کند. این همان نقطهایست که برخورد با آرایش کودکان باید بر پایه شناخت نیازهای واقعی کودک انجام گیرد، نه صرفاً کنترل یا مخالفت سطحی.
تأثیر منفی آرایش بر اعتمادبهنفس کودک
اعتماد به نفس در کودک، حاصل تجربه کردن و پذیرفته شدن در همان حالتیست که هست. زمانی که استفاده از لوازم آرایشی در سنین پایین تبدیل به یک عادت شود، کودک کمکم به تصویری غیرواقعی از خود وابسته میشود و در نبود آن احساس کمارزشی میکند.
در چنین شرایطی، کودک بدون آنکه متوجه باشد، مرحلهای مهم از رشد عاطفی و روانی خود را پشت سر میگذارد. تجربههایی که باید در قالب بازی، خلاقیت و تعامل طبیعی با دنیای اطراف شکل بگیرند، جای خود را به تلاش برای جلب پذیرش از طریق ظاهر میدهند.
این وابستگی بهویژه در سالهای بعدی زندگی، میتواند منجر به احساس نارضایتی، اضطراب اجتماعی و کاهش اعتماد به نفس شود؛ بهخصوص زمانی که کودک خود را با دیگران مقایسه میکند و احساس میکند که برای پذیرفته شدن باید چیزی فراتر از «خودِ واقعیاش» باشد.
چرا کودکان به آرایش کردن علاقهمند میشوند؟

برخی کودکان بهویژه دختران، علاقه زیادی به لوازم آرایشی مادر یا اطرافیان نشان میدهند. این رفتار میتواند برای والدین نگرانکننده باشد، اما پیش از هر واکنشی، مهم است دلایل این تمایل را بشناسیم. درک علاقه کودکان به آرایش اولین گام در مدیریت صحیح آن است.
۱. کنجکاوی و بازی
اولین تجربه کودک با لوازم آرایش، معمولاً از سر کنجکاوی است. رنگها و شکل ظاهری این وسایل برای او جذاب است و آنها را بهعنوان وسیلهای برای بازی و سرگرمی میبیند. این استفاده از دید کودک، بیشتر شبیه یک فعالیت شاد و سرگرمکننده است تا اقدامی برای زیبایی.
۲. تمایل به تغییر چهره
گاهی کودک بهدلیل داشتن یک ویژگی ظاهری مثل لک پوستی یا حساسیت، تلاش میکند ظاهر خود را تغییر دهد. استفاده از لوازم آرایشی در این موارد، ابزاری برای پنهان کردن چیزی است که باعث ناراحتیاش شده است. این گرایش، ریشه در احساسات او نسبت به ظاهر خود دارد.
۳. الگوبرداری از بزرگترها
کودکان دائماً رفتار والدین و اطرافیان را مشاهده و تقلید میکنند. دیدن آرایش مادر، خواهر یا دیگران میتواند انگیزهای برای تکرار همان رفتار در کودک باشد. این تقلید، بخشی طبیعی از رشد کودک است، اما بدون هدایت صحیح، ممکن است به رفتاری تثبیتشده تبدیل شود.
۴. تأثیرپذیری از رسانهها
تصاویر و ویدئوهایی که در تلویزیون، شبکههای اجتماعی یا تبلیغات دیده میشود، تأثیر زیادی بر ذهن کودک دارد. مشاهده چهرههای شناختهشده که آرایش دارند، میتواند کودک را به استفاده از لوازم مادر سوق دهد تا خود را با آنچه دیده هماهنگ کند.
۵. مناسبتها و فضاهای اجتماعی
دعوت به جشنها، مهمانیها یا حضور در جمعهای دوستانه ممکن است باعث شود کودک احساس کند نیاز به استفاده از لوازم آرایشی دارد. این درخواست ممکن است ابتدا ساده بهنظر برسد، اما در صورت تکرار به یک عادت تبدیل میشود.
۶. تمایل به بزرگتر دیده شدن
کودک بهخوبی متوجه است که آرایش کردن رفتاری مختص بزرگترهاست. استفاده از لوازم آرایش برای او، راهیست برای تجربه حس بزرگ شدن. این رفتار گاه نشانهای از تمایل کودک به مستقل بودن یا پذیرفته شدن در جمع بزرگترهاست.
راه حل آرایش کردن کودکان چیست؟

کودکان اغلب متوجه پیامدهای پنهان آرایش کردن نیستند. آنها این کار را با هدفی ساده شروع میکنند، اما این رفتار میتواند در صورت نداشتن راهنمایی مناسب به عادت دائمی تبدیل شود. نقش والدین در این میان بسیار کلیدی است. آنها باید هم رفتار کودک را درک کنند و هم مسیر سالمی برای پاسخ به کنجکاوی یا علاقهمندی او فراهم نمایند. راهکارهای زیر به والدین کمک میکند تا جلوگیری از آرایش کردن کودکان را بدون تنش و همراه با درک متقابل پیش ببرند:
۱. گفتوگو با کودک
پیش از آنکه کودک به شکل جدی به زیبایی یا آرایش اشاره کند، والدین میتوانند با گفتوگویی ساده و همدلانه، مسیر را روشن کنند. استفاده از داستان، شخصیتهای محبوب تلویزیونی یا کتابهای کودکانه، راهی مؤثر برای شروع مکالمه است. از کودک بپرسید: «به نظر تو آرایش یعنی چی؟ چرا دوست داری از اون استفاده کنی؟» این سؤالات میتواند ذهن او را به سمت تفکر دقیقتر هدایت کند.
۲. تأکید بر زیبایی فردی
به کودک یادآوری کنید که زیبایی فقط به ظاهر مربوط نیست و او به خودی خود ارزشمند است. اگر کودک از نقصی در چهرهاش صحبت میکند، او را تشویق به پذیرش و دوست داشتن خود کنید. خودداری از مقایسه یا انتقاد، نقش بسیار مهمی در رشد حس پذیرش درونی دارد.
۳. تعریف محدودههای منطقی
والدین میتوانند قوانینی مشخص برای استفاده از لوازم آرایشی تعیین کنند. مثلاً توضیح دهند که همانطور که برخی لباسها برای محیط خاصی مناسب هستند، آرایش نیز باید فقط در خانه یا برای بازی استفاده شود، نه در مدرسه یا محیطهای اجتماعی. این قانونگذاری ساده، نظم رفتاری مؤثری ایجاد میکند.
۴. نظارت بر مواد مصرفی
برخی از لوازم آرایش حاوی ترکیباتی مانند سرب یا پارابن هستند که برای پوست کودک بسیار حساس خطرآفریناند. حتی محصولاتی که عنوان «طبیعی» یا «ارگانیک» دارند، همیشه امن نیستند. بنابراین، والدین باید بر محصولاتی که کودک استفاده میکند نظارت دقیق داشته باشند و ترکیبات آن را بررسی کنند.
۵. محدودسازی انتخابها
اگر کودک اصرار دارد از آرایش استفاده کند، استفاده از یک بالم لب یا یک رنگ طبیعی سبک میتواند گزینه مناسبی باشد. استفاده سنگین از رژ لب، خط چشم یا کرمپودرهای ضخیم، پوست کودک را در معرض آسیبهای جدی قرار میدهد. پس از هر بار استفاده، اطمینان از شستوشوی کامل پوست ضروری است.
۶. انتخاب لوازم بیخطر
در صورت ادامهدار بودن علاقه کودک به آرایش، محصولاتی با ترکیبات گیاهی و ایمن تهیه کنید. به دنبال لوازمی باشید که ترکیبات کمتر و مشخصتری دارند و از نظر حساسیتزایی پایین هستند. رنگهای ملایم و ظاهر کودکپسند این محصولات، حس بازی را در کودک تقویت میکند بدون اینکه به پوست آسیبی وارد شود.
۷. آموزش مراقبت از پوست
به جای تمرکز صرف بر منع آرایش، میتوانید کودک را با اصول مراقبت صحیح از پوست آشنا کنید. شستوشوی روزانه با شویندههای ملایم، استفاده از مرطوبکنندههای مناسب سن کودک و پاک کردن آرایش قبل از خواب، همگی عادات مفیدی هستند که باعث تقویت سلامت طبیعی پوست میشوند.
۸. معرفی الگوهای مثبت
گاهی کودکان تحت تأثیر کسانی قرار میگیرند که ظاهر برایشان اولویت دارد. شما میتوانید افراد موفقی را که بدون آرایش در جامعه پذیرفته شدهاند معرفی کنید. این مقایسه به کودک نشان میدهد که موفقیت و زیبایی لزوماً به ظاهر آرایششده وابسته نیست.
۹. جایگزینی با بازیهای خلاقانه
رنگآمیزی چهره با مواد طبیعی مثل آب چغندر، زردچوبه یا رنگهای خوراکی، میتواند بهعنوان جایگزینی بیخطر و جذاب برای آرایش مورد استفاده قرار گیرد. این فعالیت، حس خلاقیت و بازی کودک را تقویت میکند، بدون اینکه پوست او در معرض مواد شیمیایی قرار بگیرد.
۱۰. پرهیز از استفاده مقابل کودک
زمانی که کودک شما بارها شما را در حال استفاده از لوازم آرایش میبیند بهطور طبیعی تمایل به تقلید پیدا میکند. اگر نیاز به استفاده از این وسایل دارید، بهتر است این کار را زمانی انجام دهید که کودک حضور ندارد یا برای او توضیح دهید که آرایش برای چه شرایطی مناسب است و چرا استفادهی مداوم از آن توصیه نمیشود.
والدین چگونه باید با آرایش کردن کودکان برخورد کنند؟

نخستین قدم برای واکنش درست، درک رفتار کودک است. علاقه به آرایش میتواند بخشی از مرحلهای گذرا در دوران رشد باشد و نباید به آن بیشازحد واکنش نشان داد. برخوردهای تند، سرزنش یا ممنوعیتهای ناگهانی، نهتنها مشکل را حل نمیکنند، بلکه ممکن است اشتیاق کودک به استفاده از لوازم آرایشی را بیشتر کنند.
در ادامه، پیشنهادهایی برای والدینی که با این مسئله روبرو هستند ارائه شده است:
گفتوگوی بدون قضاوت
پیش از هر اقدامی با کودک گفتوگویی ساده و صادقانه داشته باشید. از او بپرسید چرا به آرایش علاقهمند شده و چه احساسی نسبت به آن دارد. این گفتگو به شما کمک میکند تا دلایل پشت این علاقه را بهتر درک کنید و واکنش متناسبی نشان دهید.
توجه به احساسات کودک
اگر متوجه شدید کودک با آرایش به دنبال پنهانکردن احساسی مثل شرم، کمبود اعتمادبهنفس یا ناراحتی از ظاهر خود است، این موضوع را با دقت و بدون داوری پیگیری کنید. همدلی در این مرحله نقش کلیدی در سلامت روانی فرزندتان دارد.
پذیرش آرایش به عنوان بازی
برای بسیاری از کودکان، استفاده از رژ لب یا سایه بیشتر شبیه بازی و خیالپردازی است تا یک عمل زیبایی. شما میتوانید این علاقه را در قالب فعالیتهایی مثل رنگآمیزی صورت با طرحهای خلاقانه (مثل خرگوش یا پروانه) هدایت کنید؛ راهی بیخطر و مفرح برای تجربهی حس زیبایی.
استفاده از لوازم ایمن و شستوشوی صحیح
اگر کودک علاقه شدیدی به آرایش دارد به جای ممنوعیت، استفاده از محصولات ایمن و مخصوص کودکان را پیشنهاد دهید. به او یاد بدهید که بعد از هر بار استفاده، صورتش را با شوینده ملایم تمیز کند و از خوابیدن با مواد آرایشی روی پوست خودداری کند. این آموزشها، هم بهداشتی و هم تربیتی هستند.
کاهش تدریجی استفاده
با حمایت و هدایت صحیح به کودک کمک کنید تا نیاز به آرایش را بهتدریج کاهش دهد. نشان دهید که زیبایی واقعی از درون میآید و برای دیده شدن، نیازی به تغییر ظاهر نیست. این پیام، اگر با احترام و پیوستگی منتقل شود در شکلگیری هویت و اعتمادبهنفس کودک نقش مؤثری خواهد داشت.
به نقل از نینوپیا:
توضیح دهید که آرایش کردن به معنای زیبا شدن نیست: برای کودکان دشوار نیست که آرایش را با زیبایی مرتبط کنند. نحوه درک شما از زیبایی و آرایش می تواند بر فرزندان شما تأثیر زیادی بگذارد. بنابراین، به عنوان یک والدین مسئول، اجازه ندهید فرزندتان چشم های آرایش شده یا لب های درخشان را با زیبایی مرتبط کند.
جمعبندی؛ از علاقه تا آگاهی، وظیفهای والدانه
آرایش کردن کودک ممکن است در ظاهر تنها یک رفتار ساده یا بخشی از بازیهای روزمره به نظر برسد، اما در عمق خود میتواند مسیر شکلگیری شخصیت، اعتمادبهنفس و سلامت جسم و روان او را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، نقش والدین تنها در محدود کردن نیست، بلکه در هدایت آگاهانه و همدلانه معنا پیدا میکند. با گفتوگو، آموزش، همراهی و تعیین چارچوبهای مشخص، میتوان علاقه کودک را به فرصتی برای یادگیری، تقویت هویت و پذیرش خود تبدیل کرد؛ بدون آنکه نیازی به حذف کامل یا سرکوب احساسات او باشد. واکنش سنجیده و مسئولانه والدین، نهتنها از بروز آسیب جلوگیری میکند، بلکه پایهای برای رشد فکری و عاطفی سالم کودک فراهم میسازد.
در عماد، ما فراتر از یک فروشگاه اسباببازی عمل میکنیم؛ تلاش ما این است که نیازهای کودکان را درک کنیم و به دغدغههای والدین احترام بگذاریم. انتخاب محصولات ما با دقت، شناخت و عشق به دنیای کودک انجام میشود تا هر خرید، تجربهای ایمن، آموزنده و خوشایند باشد.
سوالات متداول آرایش کودکان
آیا استفاده گاهبهگاه از لوازم آرایشی مخصوص کودکان در مهمانیها اشکالی دارد؟
در صورتی که از محصولات ایمن، بدون ترکیبات مضر و مناسب سن کودک استفاده شود و این رفتار به عادت همیشگی تبدیل نشود، مشکلی ایجاد نمیکند. مهم این است که کودک درک درستی از دلیل استفاده داشته باشد و والدین مراقب تکرار و وابستگی او باشند.
از چه سنی میتوان استفاده از لوازم آرایشی را برای کودک در نظر گرفت؟
سن دقیق و ثابتی وجود ندارد؛ تصمیم به سن، بلوغ روانی کودک و فرهنگ خانواده و جامعه بستگی دارد. اما در هر حال تا قبل از نوجوانی بهتر است استفاده تنها در قالب بازیهای محدود خانگی و با نظارت کامل انجام شود.
آیا آرایش کودک ممکن است باعث بلوغ زودرس شود؟
تحقیقات نشان داده برخی ترکیبات شیمیایی در لوازم آرایش میتوانند بر عملکرد هورمونی تأثیر بگذارند. در صورت استفاده مداوم از این ترکیبات در سنین پایین، احتمال اختلالاتی مثل بلوغ زودرس وجود دارد، بنابراین انتخاب محصولات بدون ترکیبات هورمونفعال بسیار مهم است.





